Қысқаша. Профнастил астындағы обрешётка қадамы нормамен белгіленбеген. Белгіленгені тақта: 25 мм-ден жұқа емес және 100 мм-ден тар емес. Қадамның өзі мен қиманы парақ типіне және еңіске қарай, есептік жүктемелердегі беріктік пен қатаңдық шартынан қабылдайды. Ең бастысын есте сақтаңыз: гофр қадамының обрешётка қадамына қатысы жоқ.
Қағидалар жинағы не дейді
СП РК 3.02-137-2013* тармағы 6.4.4.3 былай оқылады: «В кровлях из волнистых и профилированных металлических листов основание под водоизоляционный слой следует проектировать в виде обрешетки из досок толщиной не менее 25 мм и шириной 100 мм. Шаг обрешетки и ее сечение следует принимать в зависимости от типа листов, уклона кровли из условия обеспечения прочности и жесткости деревянных конструкций основания при действии расчетных нагрузок в процессе производства работ и эксплуатации».
Металлочерепицадан айырмашылығы түбегейлі. Онда сол жинақтың өзі миллиметрмен дайын алшақтық берді. Мұнда ол тақта бойынша ең аз шаманы беріп, есептеуге жібереді. Демек «профнастил астындағы обрешётка қадамы мынандай» деген сандарды нормалардан таппайсыз, ол онда жоқ.
Бұл ерікті құжаттың жұмсақтығы емес. Міндетті СН РК 3.02-37-2013* 6.4.4 тармағында дәл солай дейді: жабын астындағы негіздеменің көтергіштік қабілеті әрекет етуші жүктемелерге есеппен белгіленуі тиіс. Яғни «есепте» деген талап екі құжатта да, міндеттісінде де тұр.
Тақта бойынша ең аз шама бәрібір пайдалы, міне немен. 25 × 100 тақта КЕЗ КЕЛГЕН қадам үшін төменгі шек, ең жиі кездесетінін қоса. Жұқарақ тақта қойсаңыз, қадам туралы әңгімені бастамауға да болады: негіздеме ең жұмсақ талаптан өтпейді.
Профнастил ГОСТ-ында аралық та, прогон да жоқ
ГОСТ 24045-2016 Қазақстанда қолданылады: ол Техникалық реттеу және метрология комитетінің 2021 жылғы 17 мамырдағы № 165-НҚ бұйрығымен 2021 жылғы 1 шілдеден бастап енгізілген. Демек оған сілтеме жасауға болады, және біз оны түгел оқып шықтық.
«Пролет» және «прогон» сөздері бүкіл құжат бойынша нөл рет кездесті. «Обрешетка» сөзі дәл бір рет, 3.3 тармағында, терминнің анықтамасында: жабын профильдері жүктемені «на несущие настилы кровли или на обрешетку» береді. Онда қадам да, қима да, аралық та аталмаған. Стандарт парақтың өзін сипаттайды: типтерін, геометриясын, рұқсаттарын, жабынын. Оны қалай төсеу керегі онда жазылмаған.
Инерция мен кедергі моменттері жататын Б қосымшасы «анықтамалық» деген сөзбен белгіленген. Тармақ 4.9 тікелей ескертеді: онда «наиболее часто применяемых в практике строительства» профильдер жиналған. Ал 4.10 тармағы қосады: Б қосымшасында жоқ профильдерге талаптарды ұйым стандарттарында немесе техникалық шарттарда белгілейді.
Осыдан басты қорытынды. «Маркасы, жабын бұрышы, обрешётка қадамы» түріндегі кез келген кесте норма болып табылмайды, оны кім жіберсе де. Зауыттың ұсынысы ретінде пайдалануға болады. Тапсырыс беруші немесе қабылдау алдында оған стандарт ретінде сілтеме жасауға болмайды, сілтеме бірінші тексерудің өзіне шыдамайды.
Гофр мен обрешётка бөлек өмір сүреді
Мұнда металлочерепицада қалыптасқан әдет бұзылады. Черепицада көлденең штамп парақтың қайда отыратынын белгілейді, басқа еш жерге ол отырмайды. Профнастилде гофр бүкіл бой бойымен біркелкі жүреді, және тақталар арасындағы қашықтыққа оның еш қатысы жоқ.
Шамалардың реті стандарттың Б қосымшасында тікелей көрінеді. С21-1000-де гофр биіктігі 21 мм, гофр қадамы 100 мм. С44-1000-де биіктігі 44 мм, қадамы 200 мм. Бұл сандар парақтарды ені бойынша жаюға және еңіске көлденең астастыруға керек. Олармен обрешётканы белгілеу мағынасыз.
Маркалар: стандартта не бар, не жоқ
ГОСТ 24045-2016 тармағы 4.1.1 профильдерді мақсаты бойынша бөледі. Н жабындардың көтергіш төсеніштеріне, НП болат-темірбетон аражабындарының көтергіш төсеніштеріне, НК жабын төсеніштеріне, С қабырға қоршауларына, НС төсеніштер мен қабырға қоршауларына бірден. Тармақ 4.3 гофр биіктігін белгілейді: төсеніштер үшін 15-тен 160 мм-ге дейін, қабырға қоршауы үшін 8-ден 44 мм-ге дейін.
Б қосымшасында Н57-750, Н60-845, Н75-750, Н114-600, Н114-750, Н153-850, НС35-1000, НС44-1000, С10-899, С10-1000, С15-800, С15-1000, С18-1000, С21-1000 және С44-1000 тізілген. Бөлшек саудада ең жүрдек С8 маркасы стандартта мүлде жоқ: бұл өндірушілердің өз техникалық шарттары бойынша белгіленуі. Ал С21 онда бар, С21-1000 Б.9 кестесінде тұр.
С8 туралы бөлек. Жіктелім бойынша С әрпі қабырға қоршауын білдіреді, ал 8 мм биіктік дәл қабырға ауқымына түседі. Оны жабынға жиі салады, бірақ мұны стандарт бойынша емес, өз тәуекеліңізбен және зауыттың техникалық шарттары бойынша істеп жатқаныңызды түсініңіз.
Аз айтылатын міндетті талап
Міндетті СН РК 3.02-37-2013* тармағы 6.4.2 қысқа: жабынға арналған металл көтергіш профилденген парақтың гофр биіктігі 44 мм-ден кем болмауы тиіс, ал норма мұнда трапеция тәрізді профильдер стандартына, яғни бүгін қолданылатын ГОСТ 24045-2016-ға сілтейді. Бұл ұсыныс емес, талап, және ол нарық ассортиментінің жартысын бірден шетке шығарады.
Оны дәл оқу керек. Әңгіме КӨТЕРГІШ парақ туралы, яғни профнастил өзі жұмыс істеп, ағаш обрешёткасыз прогондарға сүйенетін жағдай туралы. Парақты тақта обрешётка бойымен салсаңыз, ол енді көтергіш төсеніш емес, және 44 мм туралы талап оған қатысы жоқ.
Астастыру: міндетті норма ерікті нормадан жұмсақ
Екі құжат алшақтайтын, оның үстіне күтпеген жаққа алшақтайтын сирек жағдай. Міндетті СН РК 3.02-37-2013* тармағы 6.4.6 профилденген төсеніш үшін еңіс бойымен 200 мм-ден кем емес және еңіске көлденең профиль толқынының жартысынан кем емес талап етеді. Ерікті қағидалар жинағының 6.4.4.2 тармағы 250 мм-ден кем емес және көлденең бір гофрға ұсынады.
Нысанда бұнымен не істеу керек. 250 алыңыз, яғни қатаң санды. Ол міндетті ең аз шаманы жабады, және қабылдауда оған бірде-бір құжат бойынша сұрақ болмайды. Оның үстіне кодекстің сол ескертпесі істейді: қағидалар жинағын таңдадыңыз, оның талаптары Сіз үшін міндетті болды.
СН РК-де жайпақ еңістерге бөлек жол бар: жабынның еңісі 8 %-дан аз болғанда астастыру кеңірек және тығыздағыш лентамен орындалады.
Еңіс, және жинақтың өзімен өзі даулануы
Қағидалар жинағының 6.4.4.2 тармағы: профилденген парақтардан жасалған жабындарды 20 %-дан (12°) артық еңістерде қарастырады; 10-нан 20 %-ға дейінгі (6°-тан 12°-қа дейін) еңістерде парақтар арасындағы бойлық және көлденең түйіндерді герметизациялау немесе парақтардың астына су оқшаулағыш қабат ұсынылады.
Ал сол құжаттың 1-кестесінде «профнастил» жолында 10-нан 20 %-ға дейін тұр. Бір жинақтың екі орны бір материал туралы әртүрлі айтады, және біз мұны жасырмаймыз. Нысанда 6.4.4.2 тармағын ұстаныңыз: ол осы жабын туралы бөлімде және егжей-тегжейлі жазылған. Жайпақ еңісте бәрібір герметизация жасаңыз, сонда екі тұжырымның да қайсысы болса да жабылады.
Бекіткіш пен желдету саңылауы
Тармақ 6.4.4.4: обрешёткаға бекіту 4,8 × 28 мм өздігінен кескіш бұранда шегелермен немесе неопрен тығыздағыш төсемесі бар жабын шегелерімен орындалады. Бұранда шегелер обрешёткаға сүйенетін толқынның төменгі иілісіне бекітіледі. Парақтардың бойлық түйіндері 500 мм сайын құрама тойтармалармен бекітіледі.
Саңылау туралы 6.4.2.8 тармағы айтады, және ол төсеніш астында жылытқыш болған жағдай туралы: жылытқыш пен гофр түбінің арасындағы желдетілетін ауа қабатының саңылауы 50 мм-ден кем емес қабылданады. Сонда жоғарғы профилденген төсеніштің биіктігі 44 мм-ден кем болмаса, қабатты мүлде жасамауға рұқсат бар.
Капиллярлық ойық
ГОСТ 24045-2016 тармағы 4.8: жабын қызметін атқаруға арнайы пайдаланылатын профильдерді «рекомендуется оснащать по одному из краев дополнительным элементом для отвода капиллярной влаги». Ойық тек бір күйде жұмыс істейді: ол тұрған жақты көрші парақтың шетімен жабады.
Парақты екінші жағымен салсаңыз, ойық сыртта қалады да, одан ешқандай пайда болмайды. Нысанда бұл бір секундта тексеріледі, ал бір маусымнан кейін түйін бойымен дымқыл ізбен шығады. Бірінші бұранданы бұрағанға дейін шетіне қараңыз.
Өз шатырыңыздағы қадамды қалай анықтайсыз
- Парақтың маркасы мен қалыңдығын жүкқұжаттан алыңыз. «Сұр профнастил» емес, гофр биіктігі бар нақты белгілеу.
- Төсенішіңіз көтергіш емес пе, тексеріңіз. Егер парақ ағаш обрешёткасыз тікелей прогондарға жатса, гофр биіктігі 44 мм-ден кем болмауға міндетті.
- Негіздемеге түсетін жүктемені жинаңыз: өз ауданыңыздың қары, жел, жабын пирогының салмағы, шатырдағы адамнан түсетін шоғырланған жүктеме.
- Өз маркаңыздың кедергі және инерция моментін ГОСТ 24045-2016 Б қосымшасынан алыңыз, қосымшаның анықтамалық екенін ұмытпаңыз. Маркаңыз онда жоқ болса, деректерді зауыттың техникалық шарттарынан іздеңіз.
- Рұқсат етілген аралықты беріктік бойынша және бөлек иілу бойынша есептеңіз. Әдетте иілу шектейді.
- Тақтаны 25 мм-ден жұқа емес және 100 мм-ден тар емес алыңыз: бұл кез келген қадамдағы қағидалар жинағының ең аз шамасы.
- Еңіс бойымен астастыруды 250 мм, көлденең бір гофр етіп салыңыз. Еңіс 8 %-дан төмен болса, кеңірек және тығыздағыш лентамен.
- Ендованы тұтас обрешёткамен жабыңыз және парақтың капиллярлық ойығы қай жақта екенін тексеріңіз.
«Еңіс пен астастыру» байланысын есте ұстаңыз. Еңіс неғұрлым жайпақ болса, еңіс бойындағы астастыру соғұрлым ұзын және түйіндерді герметизациялау соғұрлым маңызды. Обрешётка мұнда құтқармайды да, бүлдірмейді де, дәл түйін ағады. Бес сантиметрдегі үнем дымқыл төбемен қайтады.
Обрешётка қадамының кестесін жүктеп алу
Профнастилге норма нені белгілейді, қай жерде есептеуге жібереді және екі құжаттағы астастыру неге әртүрлі. Металлочерепица сол парақта. Бір А4 парақ.
Смета жинаңыз және тапсырыс берушіге коммерциялық ұсынысты тікелей телефоннан жіберіңіз. Қорытынды өзі есептеледі, Excel мен қағазбастылықсыз.
Өз сметаңызды жинауСмета жинаңыз және тапсырыс берушіге коммерциялық ұсынысты тікелей телефоннан жіберіңіз. Қорытынды өзі есептеледі, Excel мен қағазбастылықсыз.
Өз сметаңызды жинау